Serie A: wszystkie nowe kryteria VAR i walka z grą na czas

W specjalnym spotkaniu online uczestniczyli przedstawiciele wszystkich 20 klubów Serie A oraz władz ligi. Nowe przepisy przedstawili dyrektor techniczny AIA Domenico Messina oraz szef obsady sędziowskiej CAN Daniele Orsato. Regulacje wynikają z decyzji IFAB podjętych w lutym i kwietniu 2026 roku i formalnie obowiązują od 1 lipca.

Mniej gry na czas i szersze możliwości VAR

Najbardziej widoczne dla kibiców będą zmiany dotyczące przerw w grze. Przy zmianie zawodnik opuszczający boisko będzie miał na to 10 sekund od momentu wyświetlenia numeru na tablicy lub sygnału sędziego. Jeżeli będzie celowo zwlekał, jego zmiennik nie wejdzie od razu. Spotkanie zostanie wznowione, a nowy piłkarz będzie mógł pojawić się na murawie dopiero przy pierwszej przerwie następującej po upływie minuty od wznowienia. Żółta kartka ma być stosowana dopiero w przypadku szczególnie wyraźnego opóźniania gry.

Podobna logika obejmie kontuzje. Zawodnik z pola, który wymaga pomocy medycznej na murawie lub którego uraz doprowadził do przerwania spotkania, będzie co do zasady musiał opuścić boisko i pozostać poza nim przez minutę od ponownego rozpoczęcia gry.

Przewidziano jednak wyjątki. Regulacja nie będzie stosowana między innymi wobec bramkarza, przy poważnych urazach, zderzeniu bramkarza z innym zawodnikiem, kolizji dwóch graczy tej samej drużyny czy wtedy, gdy kontuzja wynika z faulu zakończonego żółtą lub czerwoną kartką dla przeciwnika. Wyjątkiem będzie także sytuacja, w której poszkodowany zawodnik ma wykonywać przyznany rzut karny.

Sędziowie otrzymają również nowe narzędzia do walki z przeciąganiem wznowień. Jeśli arbiter uzna, że drużyna celowo opóźnia wykonanie autu lub rzutu od bramki, będzie mógł rozpocząć widoczne odliczanie pięciu sekund. Przy niewykonanym w terminie wrzucie z autu piłkę otrzyma rywal. W przypadku rzutu od bramki konsekwencja będzie bardziej dotkliwa: przeciwnicy dostaną rzut rożny.

Co istotne, odliczanie będzie mogło rozpocząć się jeszcze zanim zawodnik weźmie piłkę do rąk lub ustawi ją do wznowienia, jeśli sędzia uzna, że samo jej odzyskiwanie jest elementem celowego opóźniania gry. Nadal obowiązuje również zasada dotycząca bramkarzy: jeśli golkiper będzie przetrzymywał piłkę w rękach przez ponad osiem sekund, rywale otrzymają rzut rożny.

Duża zmiana dotyczy VAR. Od nowego sezonu system będzie mógł interweniować również przy ewidentnie błędnej drugiej żółtej kartce prowadzącej do wykluczenia zawodnika. Dotychczas VAR kontrolował przede wszystkim bezpośrednie czerwone kartki, natomiast druga żółta pozostawała poza zakresem takiej weryfikacji.

Rozszerzone zostają również możliwości poprawienia pomyłki dotyczącej ukarania niewłaściwego zawodnika. VAR będzie mógł wskazać właściwego sprawcę przewinienia, nawet jeśli znajduje się on w przeciwnej drużynie niż piłkarz pierwotnie ukarany przez arbitra.

IFAB dopuścił także możliwość weryfikowania przez VAR błędnie przyznanych rzutów rożnych, choć decyzję o stosowaniu tej reguły pozostawiono poszczególnym rozgrywkom. Warunek jest istotny: kontrola musi być natychmiastowa i nie może opóźniać meczu. Jeżeli rzut rożny zostanie szybko wykonany, powrotu do poprzedniej decyzji już nie będzie.

Zmiana obejmuje ponadto rzuty karne i przypadkowy podwójny kontakt z piłką. Jeśli wykonujący karnego przypadkowo uderzy piłkę obiema stopami albo futbolówka po strzale dotknie jeszcze jego nogi podporowej, konsekwencja zależy od rezultatu. Jeżeli piłka wpadnie do bramki, jedenastka zostanie powtórzona. Jeśli nie padnie gol, podczas meczu sędzia przyzna drużynie broniącej rzut wolny pośredni. W serii rzutów karnych taka niewykorzystana próba będzie po prostu uznana za niecelną.

Nowe przepisy obejmują również kilka mniej oczywistych sytuacji. Jeśli po faulu odbierającym rywalowi oczywistą okazję bramkową sędzia zastosuje korzyść, a akcja zakończy się golem, sprawca przewinienia nie zostanie dodatkowo ukarany kartką. Arbiter będzie mógł również pozostawić grę bez przerwania po nieprawidłowo wykonanym aucie lub rzucie wolnym, jeżeli piłkę natychmiast przejmie przeciwnik i kontynuowanie akcji będzie dla niego korzystne.

Zmienia się także procedura rzutu sędziowskiego. Piłka ma trafiać do zespołu, który według oceny arbitra posiadałby ją lub przejął, gdyby gra nie została przerwana. Pod uwagę może zostać wzięte również to, która drużyna wykonałaby następne wznowienie.

• VAR przy drugiej żółtej kartce – VAR będzie mógł interweniować, jeśli druga żółta kartka prowadząca do wykluczenia zawodnika została pokazana w sposób ewidentnie błędny. W takiej sytuacji druga żółta, a tym samym czerwona kartka, mogą zostać anulowane.
• Błędna identyfikacja zawodnika – jeśli sędzia pokaże kartkę niewłaściwemu zawodnikowi, VAR będzie mógł wskazać rzeczywistego sprawcę przewinienia. Dotyczy to również sytuacji, w której ukarany został gracz jednej drużyny, choć faul popełnił zawodnik rywali.
• VAR przy rzutach rożnych – VAR będzie mógł skorygować ewidentnie błędnie przyznany rzut rożny, pod warunkiem że sprawdzenie nastąpi natychmiast i nie opóźni wznowienia gry. Jeśli corner zostanie szybko wykonany, decyzja nie będzie już zmieniana.
• 10 sekund na opuszczenie boiska przy zmianie – po pokazaniu zmiany zawodnik schodzący z boiska będzie miał 10 sekund na opuszczenie murawy. Zasada ma przede wszystkim ograniczyć celowe przeciąganie zmian w końcówkach spotkań.
• Opóźnione wejście zmiennika – jeżeli zmieniany piłkarz nie opuści boiska w wyznaczonych 10 sekundach, jego zmiennik nie wejdzie od razu. Gra zostanie wznowiona, a nowy zawodnik będzie mógł pojawić się na murawie dopiero przy pierwszej przerwie następującej po upływie jednej minuty.
• Minuta poza boiskiem po pomocy medycznej – zawodnik z pola, który wymagał pomocy medycznej na murawie lub którego uraz spowodował przerwanie gry, będzie co do zasady musiał opuścić boisko i pozostać poza nim przez minutę od wznowienia. Przewidziano wyjątki m.in. przy poważnych urazach, faulu ukaranym kartką czy w przypadku bramkarza.
• 5 sekund na wykonanie autu – jeżeli sędzia uzna, że drużyna celowo opóźnia wrzut z autu, rozpocznie widoczne odliczanie pięciu sekund. Jeśli piłka nie zostanie w tym czasie wprowadzona do gry, aut otrzyma drużyna przeciwna.
• 5 sekund na rzut od bramki – przy celowym opóźnianiu rzutu od bramki arbiter również będzie mógł rozpocząć pięciosekundowe odliczanie. Jeśli drużyna nie wznowi gry w terminie, przeciwnicy otrzymają rzut rożny.
• Korzyść po faulu DOGSO – DOGSO (Denying an Obvious Goal-Scoring Opportunity) oznacza przewinienie, które uniemożliwia rywalowi wykorzystanie bardzo dogodnej sytuacji bramkowej. Jeżeli sędzia zastosuje korzyść po takim faulu, a akcja zakończy się golem, sprawca przewinienia nie otrzyma dodatkowej kary indywidualnej za samo DOGSO.
• Korzyść po nieprawidłowym wznowieniu – jeśli aut lub rzut wolny zostanie wykonany nieprawidłowo, ale piłkę natychmiast przejmą przeciwnicy i będą mogli rozpocząć korzystną akcję, sędzia nie będzie musiał przerywać gry i nakazywać powtórzenia wznowienia.
• Nowe zasady rzutu sędziowskiego – po przerwaniu gry piłka ma zostać oddana drużynie, która według oceny arbitra utrzymałaby lub przejęła posiadanie, gdyby do przerwy nie doszło. Pod uwagę może być również brane to, która drużyna wykonałaby kolejne wznowienie.
• Niegroźne akcesoria – zawodnicy będą mogli korzystać z niektórych akcesoriów, jeśli nie stanowią one zagrożenia, są odpowiednio zabezpieczone i przykryte. Przedmioty uznane przez arbitra za niebezpieczne nadal będą musiały zostać zdjęte.