Ranieri i Gasperini, czyli dwie opowieści, które zaczęły się rozmijać

Wokół wypowiedzi Claudio Ranieriego zrobiło się głośno natychmiast po pierwszym gwizdku, a właściwie jeszcze przed nim. W radiu, w mediach społecznościowych i w codziennych rozmowach kibiców temat zdominował wszystko inne. Nie chodziło wyłącznie o ton wypowiedzi, lecz o ich ciężar. Ranieri nie tylko podkreślił, że decyzje transferowe były podejmowane wspólnie z Gasperinim, w praktyce podważając wcześniejszy przekaz trenera z konferencji prasowej, ale też zaznaczył, że wybór szkoleniowca nie był oczywisty od początku. Na końcu dorzucił jeszcze komunikat, który wielu odebrało jako bardzo twardy sygnał. W efekcie pojawiło się pytanie, czy przemawiał jako Claudio Ranieri, czy jako przedstawiciel właścicieli i głos samego klubu.

Od czerwcowego entuzjazmu do kwietniowych zgrzytów

Tym mocniej wybrzmiewa kontrast z tym, co Ranieri mówił 17 czerwca, prezentując Gasperiniego kibicom. Wtedy opisywał go jako trenera o silnej osobowości, wymagającego, nieustannie niezadowolonego, zawsze głodnego poprawy, czyli dokładnie takiego, jakiego Roma potrzebuje, by wejść na wyższy poziom. Padły też słowa, które dziś wracają z podwójną siłą: „Był antypatyczny także dla mnie, to pierwsza rzecz, jaką mu powiedziałem”. Zaraz potem Ranieri tłumaczył jednak, dlaczego właśnie na niego postawił: „Został wybrany on, a spośród wielu nazwisk wskazałem właśnie jego, bo jestem przekonany, że Roma potrzebuje silnej osobowości, trenera, który nigdy się nie zadowala, który zawsze jest skupiony, zawsze zły, któremu nigdy nic nie pasuje, który chce poprawiać, poprawiać drużynę i poprawiać zawodnika”.

To właśnie dlatego dzisiejszy ton brzmi tak zgrzytliwie. Gdy Ranieri przypomina, że „wybrałem pięciu lub sześciu trenerów, trzech nie przyszło, a klub wybrał Gasperiniego”, w naturalny sposób osłabia pozycję obecnego szkoleniowca. Gdy dodatkowo zaznacza, że „ja i Gasperini wybraliśmy zawodników, nie było ani jednego piłkarza, który przyszedłby bez jego zgody”, odpowiada wprost na zarzuty dotyczące budowy kadry. I właśnie tutaj rodzi się największa sprzeczność.

Już w poprzednim sezonie, jeszcze zanim Gasperini pojawił się w klubie, sam Ranieri wielokrotnie wskazywał na problem jakości w ofensywie. Zwracał uwagę, że Roma potrzebuje większej jakości w ostatnich trzydziestu metrach, że po rynku transferowym trzeba będzie poruszać się z dużą precyzją i popełnić jak najmniej błędów. Mówił też o Dowbyku jako o głównym punkcie odniesienia z przodu i najważniejszym strzelcu drużyny. Tymczasem później właśnie atak pozostawał obszarem, w którym Gasperini przez wiele miesięcy domagał się jakości i którego, poza eksplozją Malena, nigdy nie dostał w takiej skali, jakiej oczekiwał.

Mit Atalanty i rzeczywistość Gaspa

Drugim ważnym polem sprzeczności okazał się temat Atalanty i młodych piłkarzy. Ranieri tłumaczył wybór Gasperiniego jego pracą z młodzieżą, sugerując, że właśnie taki model miał zostać przeniesiony do Romy. Sam trener po meczu zareagował jednak stanowczo, zaznaczając: „O Atalancie lepiej byłoby się nie wypowiadać, bo zrobiła coś nadzwyczajnego z młodymi i także z mniej młodymi, to był bardzo konkurencyjny zespół”.

Liczby rzeczywiście wspierają tę interpretację. W pierwszym sezonie Gasperiniego w Bergamo średnia wieku drużyny wynosiła 25,9 roku. W obecnej Romie ten wskaźnik to 26,1. Trudno więc mówić o jakiejś zasadniczej różnicy pokoleniowej. Jeszcze ciekawiej wygląda sezon 2023/24, zakończony triumfem Atalanty w Lidze Europy. Średnia wieku wynosiła wtedy 25,2, ale w finale w Dublinie między słupkami stał 30-letni Musso, w obronie grali 31-letni Djimsiti i Kolasinac, a na wahadle 32-letni Zappacosta. Gasperini rzeczywiście potrafił rozwijać młodych piłkarzy, ale jego Atalanta nigdy nie była drużyną zbudowaną wyłącznie na młodości. Zawsze opierała się też na kręgosłupie złożonym z piłkarzy doświadczonych i całkowicie zakorzenionych w jego futbolu, jak choćby De Roon czy Freuler.

Właśnie dlatego obecna narracja wokół Romy wydaje się tak niejednoznaczna. Z jednej strony od Gasperiniego oczekiwano, by był Gasperinim, z drugiej zaczęto opowiadać jego wcześniejsze sukcesy w sposób uproszczony i wygodny dla bieżącego przekazu. A przecież sam trener od miesięcy próbuje mówić o tym samym: tej drużyny nie trzeba zburzyć, ale trzeba ją lepiej dopasować do wymagań futbolu, który chce grać.

W całej tej historii najważniejsze nie jest już nawet to, kto miał rację w pojedynczej wypowiedzi. Ważniejsze jest to, że w Romie coraz wyraźniej słychać dwa różne sposoby opowiadania tej samej rzeczywistości. A gdy klub i trener zaczynają publicznie przedstawiać odmienną wersję własnej drogi, hałas wokół takich słów zawsze będzie większy niż po zwykłej porażce.