|
Rzym, Roma.
Miasto położone w środkowych Włoszech, nad rzeką Tyber,
w jej dolnym biegu, na wyżynnym, wapiennym obszarze
niedaleko wybrzeża morskiego.
Stolica kraju i siedziba
najważniejszych instytucji życia politycznego i
gospodarczego; drugi po Mediolanie ośrodek finansowy i
gospodarczy państwa (ważny ośrodek przemysłu
samochodowego, elektrotechnicznego, włókienniczego,
spożywczego i innych). Wielki węzeł komunikacji
lotniczej (2 porty lotnicze – Fiumicino – port Leonardo
da Vinci oraz Ciampino), kolejowej (sławny dworzec
Termini) i drogowej. Rzym posiada także metro (obecnie 2
linie, trzecia aktualnie w budowie). Światowy ośrodek
turystyczny z bardzo bogatymi zabytkami starożytności i
średniowiecza (kościoły, bazyliki, Koloseum, pałace,
akwedukty, fontanny i wiele innych budowle), niezwykle
bogate muzea, nowoczesne osiedla mieszkaniowe na
przedmieściach.
Siedziba licznych banków, tereny wystawowe (dzielnica
EUR); domy generalne zakonów i zgromadzeń zakonnych. W
1960 roku organizował Letnie Igrzyska Olimpijskie.
Częścią miasta jest Watykan – siedziba papieży
(najmniejsze państwo świata). Ośrodek turystyczny o
światowym znaczeniu; miasto o największym w świecie
nagromadzeniu zabytków (zwłaszcza starożytności)
corocznie odwiedzany przez kilkanaście milionów
turystów. (Na zdjęciu poniżej: Flaga Rzymu,
a na jej tle herb miasta.)
Pod względem administracyjnym dzieli się na 3 strefy:
1)centralną (śródmieście), położoną w obrębie
Murów Aureliana, będącą najstarszą częścią miasta,
skupiającą instytucje i urzędy państwowe, siedziby firm
przemysłowych, handlowych, banków oraz większość
zabytków,
2)obrzeżną (nowoczesne dzielnice mieszkaniowe,
głównie w południowo-wschodniej i zachodniej części
miasta),
3)podmiejską, gdzie znajduje się większość
zakładów przemysłowych.
|
Dane ogólne |
 |
|
Państwo |
Włochy |
|
|
|
Data założenia |
21 kwietnia, 753 P.N.E. |
|
|
|
Region |
Lacjum |
|
|
|
Burmistrz |
Gianni Alemanno |
|
|
|
Powierzchnia |
1285,306
km² |
|
|
|
Położenie |
41° 53'
N, 12°
29'
E |
|
|
|
Wysokość |
37 m n.p.m. |
|
|
|
Ludność (12.2007) |
2.718.768 |
|
|
|
Numer kierunkowy |
+39-06 |
|
|
|
Kod pocztowy |
00100 i 00121-00199 |
|
|
Historia
Najstarsze ślady osadnictwa pochodzą z IX-VIII w.p.n.e.
(wzgórze Palatyn). Założony wg tradycji 753 p.n.e. przez
Romulusa. Na przełomie VII i VI pod panowaniem Etrusków.
Zniszczony przez Celtów, odbudowany i otoczony murami
obronnymi przez Serwiusza Tuliusza (VI w. p.n.e.).
Korzystne położenie obronne i handlowe przyczyniło się
do wzrostu potęgi i zamożności Rzymu, który poszerzył
swój obszar o wzgórza: Wiminal, Kwirynał i Kapitol,
gdzie zbudowano świątynię Jowisza. W poł. IV w. mury
Rzymu objęły Awentyn (miasto siedmiu wzgórz). 312 p.n.e.
zbudowano pierwszy akwedukt (Aqua Appia) i pierwszą
drogę bitą (Via Appia).
Za panowania Oktawiana Augusta (27 p.n.e.-14 n.e.)
powiększono obszar miasta i podzielono na 14 dzielnic.
Na przełomie I i II w. n.e. ludność szybko rozwijającego
się Rzymu przekroczyła prawdopodobnie 1 mln osób. 272
cesarz Aurelian w obawie przed najazdami ludów
barbarzyńskich przedsięwziął budowę muru miejskiego.
Po przeniesieniu stolicy cesarstwa do Konstantynopola
(330), a rezydencji cesarzy zachodniorzymskich do
Mediolanu i Rawenny miasto utraciło znaczenie
polityczne. Rzym był wielokrotnie najeżdżany i rabowany
przez barbarzyńców: 410 przez Wizygotów pod wodzą
Alaryka I, 455 przez Wandalów Genzeryka, Ostrogotów
Totili. W ostateczną ruinę popadł w czasie wojny
Bizancjum z Gotami.
Od IV w. stał się ważnym ośrodkiem kultury
starochrześcijańskiej. 536 zdobyty przez Belizariusza,
546 zajęty przez Ostrogotów, od 549 pod władzą
Bizancjum. Od końca VI w. wola papieży (biskupów Rzymu)
stała się decydująca w sprawach dotyczących miasta. 739
splądrowany przez Longobardów, 846 przez Saracenów, 1084
przez Normanów.
Interweniujący w obronie Rzymu przed Longobardami (754,
756) Pepin Mały przekazał władzę nad miastem papieżowi.
Odebrany barbarzyńcom i przekazany papieżom egzarchat
raweński i Pentopolis dały początek Państwu Kościelnemu.
Od 800 odbywały się tu koronacje cesarzy
zachodniorzymskich.
Rozwój miasta został zahamowany w XI w. przez konflikt
między papiestwem i cesarstwem. Po przeniesieniu
siedziby papieży do Awinionu (1309) o władzę w mieście
rywalizowały rody Colonnów, Orsinich i in. W 1. poł. XV
w. za pontyfikatu Marcina V i Mikołaja V nastąpiło
odrodzenie Rzymu jako stolicy państwa papieskiego.
Na początku XVI w. działało tu wielu wybitnych artystów
renesansu, m.in. S. Botticelli, D. Bramante, Michał
Anioł, Perugino, Rafael, L. Signorelli. Rozwijało się
rzemiosło i handel obsługujące potrzeby dworu
papieskiego, patrycjatu oraz zjeżdżających tu z całej
Europy rzesz pielgrzymów. 1527 splądrowany przez wojska
niemiecko-hiszpańskie Karola V (Sacco di Roma).
1809 wcielony do Francji, uznany przez Napoleona I za
drugą stolicę cesarstwa. W 1814 powrócił pod władzę
papieży. Podczas Wiosny Ludów (1848) proklamowany
stolicą republiki, której istnienie zakończyła w 1850
interwencja wojsk francuskich. We wrześniu 1870 włączony
do zjednoczonych Włoch i 26 I 1871 uznany za stolicę
kraju.
W okresie rządów B. Mussoliniego miasto rozbudowało się
przekraczając historyczne granice. Podczas II wojny
światowej ogłoszony "miastem otwartym". 4 VI 1944 zajęty
przez oddziały alianckie. Od 2 VI 1946 stolica Republiki
Włoskiej. 25 III 1957 podpisano tu traktat powołujący
Europejską Wspólnotę Gospodarczą. W latach 1962-1965
miejsce obrad II soboru watykańskiego.
Przemysł oparty na drobnych zakładach, głównie
rzemieślniczych. Rozwinięty przemysł poligraficzny,
chemiczny, elektrotechniczny, maszynowy, włókienniczy,
odzieżowy, skórzany, szklarski, spożywczy oraz filmowy
(ośrodek w Cinecittà). Ważny węzeł komunikacyjny na
szlaku wzdłuż Półwyspu Apenińskiego (Autostrada Słońca),
dwa porty lotnicze - międzynarodowy im. Leonarda da
Vinci i krajowy w Campino, port morski.
Siedziba kilku organizacji międzynarodowych (m.in.
agendy ONZ do spraw wyżywienia i rolnictwa FAO,
Międzynarodowej Izby Handlowej). Silnie rozwinięta
turystyka, liczne hotele, restauracje.
Wśród budowli antycznych do najważniejszych należą:
ruiny Forum Romanum z murami licznych świątyń, budowli
publicznych i łukami triumfalnymi. Fragmenty zespołu
forów cesarskich, m.in. forum Trajana z kolumną Trajana.
Panteon. Amfiteatr Koloseum.
|
|
|
[03.01.2010]
