Pierwszy etap...
Roma powstała przez połączenie zespołów piłkarskich z
Urbe. Ten proces
skończył się nowocześnie, jak na owe
czasy, zorganizowaną drużyną złożoną z graczy pierwszej dywizji. W
1926 roku w piłkarskim światku stolicy Włoch dominowała klasyka i
tradycja. Każdy zespół mógł pochwalić się czymś, czego inny nie
posiadał i reprezentował wyjątkową piramidę społeczną. Jednakże
wszystkie łączyło to niesłychane przywiązanie do historii i tradycji
„Wiecznego Miasta”. Tak narodziła się żółto – czerwona pasja...
Realna ocena sił rzymskich klubów i zebranie funduszy na
modernizację klubów stały się głównymi celami operacji Italo
Foschiego, który stał się pierwszym i głównym organizatorem
unifikacji. Italo Foschi był wówczas urzędnikiem państwowym,
członkiem C.O.N.I. i jednocześnie prezydentem Fortitudo Pro Roma. W
starych dokumentach jest mowa o tym, jak po powstaniu „Associazione
Sportiva Roma” Fortitudo przekazało na rzecz nowego klubu 12
zawodników, z czego 5 miało karierę reprezentacyjną. Już od początku
Foschi musiał się zmagać z poważnym problemem. Stolicę zaczęło
opuszczać wielu piłkarzy, gdyż kluby z północy oferowały lepsze
kontrakty, a gra w nich oznaczała większą szansę na grę w
reprezentacji narodowej. Poza tym na ich korzyść działały
obywatelskie stowarzyszenia, które organizowały fundusze i broniły
ich interesów. Ruch unifikacji futbolu w Rzymie zaczął działać
znacznie wcześniej niż mówi to oficjalna data powstania AS Romy. W
roku 1922 w pierwszej dywizji regionalnej „calcio” rywalizowało ze
sobą osiem klubów ze stolicy Włoch: Roman, Juventus, Fotitudo, Alba,
Audace, Pro Roma, U. C. Romana i Lazio. W tymże roku drużynie
Fortitudo udało się awansować do finału ligi włoskiej, gdzie
zmierzyło się z zespołem Pro Vercelli (Fotitudo wygrało grupę
południową, a Pro Vercelli grupę północną). Niestety, przewaga
zespołu z północy była wyraźna i dwumecz skończył się wynikami: 0:3
i 2:5. Z tej porażki wyciągnięto wniosek, że należy połączyć siły,
by scudetto należało do stolicy. Proces unifikacji rozpoczęły U.C.
Romana i Pro Roma, potem dołączyła do „sojuszu” ekipa finalistów
Fortitudo i w ten sposób powstała drużyna Fortitudo Pro Roma. Z
drugiej strony do Alby przeszła większość graczy z Audace oraz część
zawodników z rozwiązanego Juventusu. W taki sposób wykrystalizowały
się dwa rywalizujące ze sobą bloki, ale idea „rzymskiej jedności”
pozostawała ciągle żywa w umysłach kibiców i pasjonatów. W tym
okresie w Rzymie działały cztery główne siły piłkarskie: Fortitudo
Pro Roma, Alba, Roman i Lazio:
U.S. Alba
Najbogatszy zespół z Rzymu (wtedy piłkarzom płacono
„stypendia”; w albie osiągały one wysokość 35000 lirów, w Fortitudo
nie mniej niż 20000, a w Roman 7000 – 8000). Przez wiele lat była
oczkiem w głowie Umberto Farnetiego – przedsiębiorcy z Rzymu. Za
jego czasów Albę charakteryzowała dobra gra na boisku i
„menedżerskie” zdolności Farnetiego, który potrafił przekonać niemal
każdego piłkarza do gry w jego klubie. Pierwszym takim „hitem” było
przejście do Alby w sezonie 1921/22 Giovanniego Degniego z drużyny
Fortitudo. Potem dołączyli do niego kolejni: Corbyons i Alessandroni
F.C. Roman
Roman był z kolei klubem elit. Do jego kibiców należeli także
przedstawiciele najwyższych klas społecznych. Klub słynął ze
świetnej organizacji, doskonałego boiska, a także zaplecza
medycznego. Boisko „Due Pini” znajdowało się przy ośrodku tenisowym
Tennis Club Parioli. Siedziba klubu mieściła się przy ulicy Uffici
del Vicario, w prywatnym biurze rodziny Crostarosich. Barwy klubu
oznaczały arystokratyczny charakter drużyny. Tak, właśnie kolory
żółty i czerwony, które stały się oficjalnymi barwami AS Romy,
oznaczały siłę i wyższość. Klub Roman był szanowany, ale na boisku
najczęściej musiał uznawać „wyższość” innych drużyn.
S.S. Fortitudo
Fortitudo swą historią sięgało do 1908 roku. W skład tej drużyny
wchodziło wielu zdolnych, ale też niepokornych graczy. Zespół
występował na różnych boiskach: „Daini”, „Olmo”, czy „Madonna del
Riposo”. To w składzie tej drużyny grał słynny Attilio Ferraris. I
to właśnie Fortitudo (potem Fortitudo Pro Roma) było najsilniejszą
składową mającego właśnie powstać jedynego klubu piłkarskiego w
„Wiecznym Mieście”.
Oto tabela końcowa rozgrywek Grupy Południowej, regionu Lazio z
sezonu 1925/1926:
Alba – 17 pkt.
Fortitudo – 16 pkt.
Lazio – 14 pkt.
Audace – 7 pkt.
Roman – 6 pkt.
Pro Roma – 0 pkt.
Alba wtedy dotarła do finału rozgrywek o tytuł mistrzów Italii, ale
została rozgromiona przez Juventus Turyn: 1:7 i 0:5. Po raz kolejny
drużyna z Rzymu musiała uznać wyższość zespołu z Północy.